Ogród w sierpniu - letnie zbiory i pierwsze przygotowania do jesieni

Sierpień łączy intensywne zbiory z pierwszymi przygotowaniami do jesieni. W ogrodzie równolegle trwają pielęgnacja warzyw, zbiór owoców, cięcie roślin, regeneracja trawnika oraz planowanie nowych nasadzeń. Dni stają się krótsze, poranki i noce bywają chłodniejsze, a po lipcowych upałach częściej pojawiają się przelotne opady. To okres przejściowy – sezon wciąż trwa, ale ogród powoli wchodzi w spokojniejszy rytm.

Prace w ogrodzie w sierpniu obejmują podlewanie, regularne zbiory, usuwanie przekwitłych kwiatów, przycinanie wybranych roślin, końcowe nawożenie sezonowe, dzielenie i przesadzanie bylin, przygotowanie grządek po wczesnych uprawach oraz planowanie jesiennych nasadzeń. Po połowie sierpnia ogranicza się nawożenie azotowe drzew, krzewów, bylin, ziół i trawnika. Pod koniec miesiąca dotyczy to już większości roślin. Młode, miękkie przyrosty nie zdążą odpowiednio zdrewnieć, przez co są bardziej narażone na uszkodzenia zimą. W drugiej części sierpnia warto stosować nawozy z przewagą potasu i fosforu.

Warzywnik w sierpniu funkcjonuje dwutorowo – trwa zbiór letnich plonów, a zwolnione grządki przeznacza się pod siew warzyw na jesień oraz poplony. Po zbiorach usuwa się chwasty, spulchnia glebę, wzbogaca ją kompostem i przestrzega zasad zmianowania, aby nie uprawiać tych samych gatunków na tym samym stanowisku. Część grządek przygotowuje się już pod jesienne sadzenie czosnku. W sierpniu liczy się dobra organizacja – niemal każdy tydzień przynosi kolejne prace.

Co siać i sadzić w sierpniu w warzywniku

• sałatę, rukolę, roszponkę i szpinak jesienny – na jesienny zbiór liści,
• rzodkiewkę, koper, pietruszkę naciową oraz buraki na botwinę lub buraka liściowego – na szybki zbiór młodych liści,
• kalarepę, jarmuż, kapustę pekińską, pak choi i rzepę – na jesienne zbiory,
• brokuły i kalafiory z rozsady oraz późne odmiany pora – do dalszej uprawy jesiennej,
• cebulę dymkę ozimą oraz czosnek jesienny (pod koniec miesiąca w cieplejszych regionach) – z myślą o kolejnym sezonie,
• gorczycę, facelię, łubin i wykę – jako poplon poprawiający strukturę oraz żyzność gleby.

Podlewanie najlepiej wykonywać wcześnie rano, a podczas upałów również wieczorem, utrzymując równomierną wilgotność podłoża. Nadmiar wody sprzyja rozwojowi chorób grzybowych, dlatego warto stosować ściółkę ze słomy lub kompostu. Pomidory i fasolę podwiązuje się do podpór, kontroluje systemy nawadniające, usuwa chwasty oraz ogławia pomidory, paprykę i dynie, aby przyspieszyć dojrzewanie owoców.

Mini-porada: pomidory najczęściej pękają wskutek nieregularnego podlewania.

W ochronie roślin należy zwracać uwagę na zarazę ziemniaczaną, mączniaka prawdziwego i rzekomego, szarą pleśń, mszyce, przędziorki oraz połyśnicę marchwiankę. Chore liście i porażone resztki roślin usuwa się na bieżąco. W praktyce dobrze sprawdzają się również ekologiczne preparaty oraz gnojówki roślinne.

Co zbierać w sierpniu z warzywnika i zielnika

• pomidory, paprykę, bakłażany, ogórki, cukinie i kabaczki – regularny zbiór wydłuża okres owocowania i poprawia jakość plonów,
• fasolkę szparagową, groszek, cebulę, ziemniaki, buraki, marchew, kapustę, kalafiory i brokuły – w miarę dojrzewania oraz bieżących potrzeb,
• bazylię, koper, pietruszkę, tymianek, oregano, szałwię, miętę, melisę, estragon, majeranek i lawendę – do świeżego wykorzystania, suszenia lub mrożenia.

Wśród ziół nadal można wysiewać koper, rukolę, kolendrę i pietruszkę naciową. Bazylię oraz majeranek najlepiej uprawiać w donicach lub skrzynkach, miętę i melisę dzielić, a tymianek, szałwię i oregano sadzić z rozsady. Wierzchołki pędów przycina się przed kwitnieniem, aby rośliny lepiej się rozkrzewiały. Pod koniec miesiąca bardziej wrażliwe gatunki w pojemnikach warto ustawić bliżej domu. Zioła zbiera się rano, gdy rośliny są suche. Suszenie powinno odbywać się w przewiewnym, zacienionym miejscu. Koper, bazylia i natka pietruszki bardzo dobrze znoszą mrożenie.

Sad w sierpniu koncentruje się na zbiorach oraz pielęgnacji roślin po owocowaniu. Dojrzewają maliny, jeżyny, borówki, agrest, porzeczki, śliwki, mirabelki, wczesne odmiany jabłoni i grusz oraz truskawki powtarzające owocowanie. Owoce najlepiej zbierać rano lub w innej chłodniejszej porze dnia, najlepiej podczas suchej pogody, ponieważ dłużej zachowują świeżość i lepszą jakość. Odpowiedni termin zbioru wpływa zarówno na smak, jak i trwałość owoców oraz dalsze plonowanie.

Na początku sierpnia wykonuje się letnie cięcie jabłoni, aby lepiej doświetlić owoce dojrzewające pod koniec miesiąca lub na początku września. Śliwy przycina się po zbiorach, natomiast czereśnie i wiśnie najczęściej w drugiej połowie sierpnia. Usuwa się cienkie gałęzie zagęszczające koronę, słabe oraz pokładające się pędy, a większe rany zabezpiecza odpowiednim preparatem. U malin letnich wycina się pędy, które zakończyły owocowanie, natomiast malin jesiennych nie przycina się w tym samym terminie. To istotna różnica, ponieważ błędne cięcie może znacząco ograniczyć plonowanie.

Truskawki po owocowaniu oraz nowe nasadzenia wymagają odpowiedniego planowania. Sierpień to jeden z najlepszych terminów na zakładanie nowych plantacji, najlepiej po 3–4 latach uprawy w poprzednim miejscu. Dobrym przedplonem są warzywa cebulowe, rośliny motylkowe, gorczyca oraz aksamitki. Glebę należy odchwaścić, przekopać i wzbogacić kompostem. Sadzonki umieszcza się przykładowo w rozstawie 30 cm w rzędzie i 50 cm między rzędami, a następnie ściółkuje słomą lub agrowłókniną.

Z pojemników można sadzić również borówki amerykańskie, maliny, jeżyny, agrest i porzeczki. Ciepła gleba sprzyja szybkiemu ukorzenianiu, natomiast borówki wymagają kwaśnego i stale lekko wilgotnego podłoża.

Mini-porada: świeżo posadzone rośliny warto wyściółkować i przez pierwsze dni osłaniać przed intensywnym słońcem.

Po zbiorach nadal regularnie się podlewa, zwłaszcza młode sadzonki, borówki i truskawki. Stosuje się nawozy z przewagą potasu i fosforu, ściółkuje korą lub trocinami, usuwa opadłe owoce i liście oraz kontroluje występowanie parcha, mączniaka i mszyc. Na pniach śliw oraz innych drzew owocowych zakłada się opaski z papieru falistego lub opaski lepowe do wyłapywania gąsienic owocówki śliwkóweczki. Po zakończeniu lotu szkodnika należy je zdjąć i zniszczyć.

Rośliny ozdobne w sierpniu wymagają uporządkowania i stopniowego przygotowania do jesieni. U róż, hortensji, pelargonii, floksów, liliowców, host, rudbekii, astrów, irysów, piwonii, lawendy, dalii i lilii usuwa się przekwitłe kwiatostany, dzięki czemu rabaty dłużej zachowują estetyczny wygląd. Po kwitnieniu można dzielić i przesadzać byliny, m.in. floksy, hosty, liliowce, irysy, złocienie, maki wschodnie, ubiorki, fiołki oraz piwonie. Po przesadzeniu rośliny należy obficie podlać i w razie potrzeby lekko zacienić.

Co sadzić i przesadzać w sierpniu w części ozdobnej ogrodu

• byliny wieloletnie,
• krzewy ozdobne z pojemników, m.in. hortensje bukietowe, tawuły i jaśminowce,
• rośliny jednoroczne uzupełniające rabaty, takie jak nagietki, aksamitki i cynie,
• rośliny dwuletnie na miejsce stałe: bratki, stokrotki, goździki brodate i ogrodowe, niezapominajki, malwy oraz dzwonki ogrodowe,
• lilie, zimowity i krokusy jesienne,
• sadzonki pelargonii przeznaczone do przezimowania.

Po kwitnieniu przycina się lawendę, skraca pędy tawuł i jaśminowców, usuwa stare części ziół oraz krzewinek, a w skrzynkach delikatnie spulchnia wierzchnią warstwę podłoża. W razie potrzeby wykopuje się cebule czosnków ozdobnych, bulwy szczawików i mieczyków do przechowania.

Trawnik w sierpniu kosi się co 7–10 dni na wysokość 5–6 cm, a podczas upałów nie niżej niż 6 cm, ścinając jednorazowo maksymalnie 1/3 długości źdźbeł. Podlewa się rzadziej, ale obficie – około 15 l wody na 1 m². Po okresie suszy najpierw nawadnia się trawnik, a dopiero później stosuje jesienny nawóz bogaty w potas i fosfor. To również dobry czas na dosiewkę trawy, aerację, ostatnie cięcie żywopłotów, sadzenie iglaków oraz planowanie jesiennych nasadzeń. Zdrowe resztki roślin można przeznaczyć na kompost, a w oczku wodnym regularnie usuwać glony i nadmiar zanieczyszczeń.